Inmiddels is er een 1ste innovatieagenda voor de verzekeringssector en gaan verzekeraars samen aan de slag met nieuwe marktmogelijkheden en kennisdeling. Iedereen praat over innovatie. Vaak om publicitaire reden of omdat het moet. Tot op heden is echter de wetgeving de belangrijkste reden voor organisaties om te veranderen. Al doet het Verbond de grootste moeite om de wetgeving als grootste belemmering weg te zetten. Logisch, want iedere (top)manager is opgeleid om de doelen van de aandeelhouder te realiseren en ‘te leveren’. Niet om leiding te geven aan een onzekere ontdekkingsreis. Aandacht voor echte innovatieve ideeën, die ook nog eens aansluiten bij de wensen van de klant, is er dan ook nauwelijks. Zeker niet als het kannibalistisch effect van zo’n idee een gehele bedrijfstak binnen 4 tot 8 jaar overbodig maakt.
 
Solidariteit ligt ten grondslag aan de verzekeringsbedrijftak. Vanuit deze optie is het eigenlijk vreemd (of juist veelzeggend) dat de neoliberale politieke stroming op veel steun kan rekenen. Gelijktijdig is er niet of nauwelijks aandacht voor innovatieve ideeën die een meer socialistisch karakter hebben zoals bijvoorbeeld het Nationaal Zorgfonds.
 
Een brede maatschappelijke beweging
Het Nationaal ZorgFonds is een maatschappelijke beweging waar inmiddels meer dan 222.000 mensen hun steun aan hebben gegeven. Naast initiatiefnemer SP zijn de politieke partijen 50PLUS en de Partij voor de Dieren en maatschappelijke organisaties als KBO-Brabant, FNV Zorg en Welzijn, FNV Senioren en Omroep Max aangesloten. In Nederland moet je kunnen rekenen op de zorg die je nodig hebt, zonder eigen risico. Zo simpel is het.
 
Niemand kan tegen de uitgangspunten zijn die zijn vastgelegd in de uitwerking van het plan in ‘Bouwstenen‘. Uit een onderzoek van bureau Ipsos (bron: am:web) voor dagblad Trouw blijkt ook dat Nederlanders weinig vertrouwen hebben in het huidige zorgstelsel. Meer dan de helft van alle Nederlanders (57%) wil dat de overheid de zorg weer gaat regelen, in plaats van de verzekeraars. Ook het Nationaal Zorgfonds heeft een peiling laten uitvoeren. Deze peiling is uitgevoerd door Maurice de Hond. Er is maar één conclusie mogelijk: Nederland wil het Nationaal ZorgFonds!
 
Money talks?
De neoliberaal gekleurde verzekeringssector zwijgt en heeft geen aandacht voor het innovatieve idee dat kan rekenen op een breed maatschappelijk draagvlak. De populistische trend van de deeleconomie wordt spontaan geassocieerd met opkomende virtuele platformen zoals Uber en Airbnb, maar waarom niet met het Nationaal ZorgFonds?
 
Ligt de verklaring daarvoor welllicht in de financiële onderbouwing op hoofdlijnen?
· De directe kosten dalen door procesoptimalisatie en capaciteitsplanning.
· De zorgverzekeraars houden op te bestaan en de (deels overbodige) opgebouwde reserves vallen vrij.
· De rol van de toezichthouders DNB, AFM, NZa en ACM vervalt. Zij worden simpelweg overbodig. Geen concurrentie meer maar samenwerking tussen zorgaanbieders en minder bureaucratie omdat er nog maar één opdrachtgever is.
 
Niet alleen komen de bedrijfskosten van de huidige zorgverzekeraars volledige te vervallen (ongeveer € 1,5 miljard), ook de (deels overbodige) opgebouwde reserves van zo’n € 11 miljard euro vallen vrij. De bedragen die genoemd worden in de financiële onderbouwing lijken conservatief. Op basis van DNB data valt de berekende besparing en vrijval van totaal € 12,5 miljard waarschijnlijk nog wel zo’n € 500 miljoen hoger uit.
 
Er is ook een groot verschil tussen de bedrijfskosten voor de gereguleerde basisverzekering en voor de ‘vrije’ aanvullende verzekeringen. Bij de basisverzekering bedragen de kosten nog geen 3%. Bij de aanvullende verzekeringen is er volop ruimte om op te grote voet te leven, waardoor de bedrijfskosten oplopen naar meer dan 11% van de premie. Het is wel prettig voor de verzekeraars – waar veel oud politici terug vinden – om onder een neo-liberale paraplu de basisverzekering verder uit te hollen en dekkingen over te hevelen naar een duurder wordende aanvullende verzekering.
 
De reserves die vrij vallen worden overigens deels ingezet voor de financiering van de transitie. Uit dit Transitiefonds zal de omslag waaronder de kosten van een Sociaal Plan gefinancierd worden. De reserves zijn ook niet meer allemaal noodzakelijk. Simpelweg omdat de private zorgverzekeraars verdwijnen en de financiële zekerheden vanuit Solvency II niet meer van toepassing zijn.
 
De vraag is natuurlijk of de circa 5 miljard aan doorlopende besparingen hard genoeg en voldoende zijn om de tweede pijler onder het plan te financieren: het laten vervallen van het eigen risico op de basisverzekering van € 385,-. Hiervoor reserveren de initiatiefnemers € 3,2 miljard. Voor het Transitiefonds wordt een bedrag van bijna € 3 miljard gereserveerd terwijl er zo’n € 11 miljard vrij valt. Er lijkt dus voldoende ruimte in de plannen aanwezig om tegenvallende besparingen of tegenvallende uitvoerings- of transitiekosten op te kunnen vangen.
 
Vallen de kosten of opbrengsten toch nog tegen, dan kunnen er altijd politieke keuzes gemaakt worden: € 3,2 miljard voor het laten vervallen van het eigen risico of bijvoorbeeld € 4,5 miljard investeren voor 37 JSF’s waarvoor de jaarlijkse onderhoudskosten 3x hoger uitvallen dat de verwachte uitvoeringskosten van het Nationaal ZorgFonds?
 
Demands attention
Het Nationaal ZorgFonds lijkt een innovatief initiatief te zijn dat steun verdient uit de financiële sector. De initiatiefnemers voeren ook graag discussie over de uitvoering en de invoering en nodigen iedereen uit mee te bouwen. Maar wie in de sector wil mee bouwen aan zorgstelsel waar geen plaats is voor de huidige aanbieders? Ook de wegvallende toezichthouders zullen niet snel genegen zijn een positief geluid te laten horen. Een uitdaging voor de deskundige en onafhankelijke financiële adviseurs om de regie vanuit de sector op zich te nemen en mee te helpen nieuwe wegen te vinden? Belijden… beleven… of doen?

Eerste publicatie door am:web

Amsterdam, 16 juni 2017

Print Friendly, PDF & Email